Đặc điểm miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ

31
Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ
Phân tích đặc điểm tự nhiên miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ

Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ bao gồm toàn bộ lãnh thổ phía nam nước ta, từ Đà Nẵng vào tới Cà Mau, chiếm 1/2 diện tích của cả nước. Hãy cùng Thien Tube phân tích đặc điểm tự nhiên của miền này dưới đây nhé.

Đặc Điểm Chung miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ

Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ bao gồm các tiểu khu: Nam Trường Sơn, đồng bằng duyên hải Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ với những đặc điểm chung sau:

+ Là phạm vi của địa khối Kon Tum và phần Nam của địa máng Trường Sơn.

+ Hoạt động tân kiến tạo ở đây mạnh nhưng khá muộn, chủ yếu là hoạt động đứt gãy đoạn tầng nâng lên dạng khối.

+ Có đầy đủ 3 dạng địa hình: miền núi, cao nguyên và đồng bằng châu thổ.

+ Khí hậu thể hiện tính á xích đạo rõ rệt, nhiệt độ trung bình trên 20°C.

+ Là miền rộng lớn và giàu tiềm năng nhất của đất nước.

Địa Chất

Lịch sử phát triển địa chất của miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ gắn liền với sự phát triển của khối nhô Kon Tum, Kiến trúc Hecxini phía Đông khối Kon Tum và vùng trũng Tân sinh.

Khối nhô Kon Tum

+ Là một khiên lớn của địa khối Inđôxini nổi lên từ tiền Cambri và tách khỏi địa khối Inđôxini vào vận động Calêđôni nối đứt gãy Xêcông và rãnh NB.

+ Địa khối này kéo dài trên 400km, rộng trung bình 200km có  hình chữ nhật.

+ Cấu tạo bên trong của khối không đồng nhất:

  • Phía B: là một địa luỹ kéo dài từ Đà Nẵng – Sêpôn
  • Phía N: là phần chính của khối KonTum, đi từ sụt võng An Điềm đến rìa Bắc của rãnh Nam Bộ.
  • Rãnh Nam Bộ: là 1 cấu trúc đặc biệt của địa khối, chạy theo hướng á kinh tuyến từ Đông Nam Bộ đến Đăk Nông.

+ Tân kiến tạo ảnh hưởng mạnh đến miền này.

Kiến trúc Hecxini phía Đông khối Kon Tum

+ Là địa máng Nam Trường Sơn, địa máng bị sụt lún trong suốt Cổ sinh, được nâng lên và hoàn thiện vào chu kì Hecxini. Đây là một khối nâng lớn, phức tạp và kéo dài từ Đông Bắc – Tây Nam khoảng 300km, đó là dãy Nam Trường Sơn hiện nay.

+ Các thành tạo địa chất của địa máng Nam Trường Sơn chủ yếu là Cổ sinh hạ, ứng với giai đoạn đầu của lịch sử phát triển địa máng.

+ Tân kiến tạo ảnh hưởng đến miền này có những điểm khác biệt như:

  • Biên độ nâng không đều, mạnh ở hai đầu của Nam Trường Sơn và yếu ở giữa
  • Bên cạnh những vận động nâng lên còn xảy ra  nhiều hiện tượng như phun trào dung nham bazan trên diện tích rộng lớn, hiện tượng xâm nhập granit, phun trào riôlit và đaxit ở nhiều nơi.

Vùng trũng Tân sinh

+ Cùng với hoạt động nâng lên là vận động sụt lún mạnh, tạo nên vùng trũng Tân sinh.

+ Vùng trũng Tân sinh nằm ở hạ lưu sông Mê Kông, dài 700km,rộng 200km kéo từ Campuchia đến tận biển Đông của Việt Nam

+  Thời gian thành tạo vùng trũng cùng với những đợt phun trào dung nham bazan và Pliôxen – Đệ tứ, ngay trong vùng trũng  vẫn có những khối bazan, nhưng chúng bị trầm tích Đệ tứ và nước biển bao phủ.

+ Hiện nay vùng trũng này vẫn chưa ổn định và tiếp tục bị sụt lún, vùng trũng Tân sinh được hình thành do sự sụt võng dọc các đứt gãy kiến tạo.

Đặc điểm địa hình

Các cao nguyên xếp tầng xếp tầng

Có khối Kon Tum vững chắc ít biến đổi qua các thời kì. Độ cao của cao nguyên thống nhất với dãy Nam Trường Sơn cao 2 đầu và thấp ở giữa:

+ Các cao nguyên phía Bắc: Kon Tum, Pleiku

+ Các cao nguyên phía Nam: Mơnong, Dilinh…

Kiến trúc Hecxini

Là 1 gờ núi nằm Phía Đ ôm sát lấy các cao nguyên thành thể thống nhất, gờ núi này cao 2 đầu thấp ở giữa,chia làm 2 đoạn:

+ Đoạn đầu: từ miền núi Đà Nẵng đến hết miền núi Bình Định.

+ Đoạn cuối: từ thung lũng sông Đà Rằng đến cực Nam Trung Bộ.

PhíaNam của miền núi Nam Trường Sơn

Khu Đông Nam Bộ phát triển trên rãnh NB cũ, được nâng yếu tạo thành bán bình nguyên phù sa cổ, trên có phủ lớp dung nham bazan và được chia làm 2 dải:

+ Dải phía Bắc – Đông Bắc rộng 20 – 30km

+ Dải phía Tây – ây Nam khu Tây Nam Bộ: là địa hình bồi tụ trên 1 vịnh biển lớn.

Đặc điểm khí hậu

Tính chất chung

+ Miền này nằm trọn trong đới khí hậu á xích đạo gió mùa, có có 2 cực đại và 2 cực tiểu trong chế độ bức xạ và chế độ nhiệt.

  •  Cực đại I vào tháng 7; cực đại II vào tháng 9
  •  Cực tiểu I vào tháng 8; cực tiểu II vào tháng 1,2

+ Lượng bức xạ và lượng nhiệt cao đều trong năm, biên độ nhiệt nhỏ.

+ Lượng mưa lớn và mưa mang tính chất xích đạo sáng nắng chiều mưa

Khí hậu miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ
Nhiệt độ tại một số địa phương trong miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ

Sự phân hoá khí hậu trong miền

Khí hậu miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ có sự phân hóa khá rõ rệt từ Bắc vào Nam, Tây sang Đông và giữa miền núi cao nguyên và đồng bằng:

+ Giữa Bắc và Nam: Phía Bắc vào mùa đông có nhiều đợt gió mùa Đông Bắc mạnh vượt qua đèo Hải Vân. Còn từ từ đèo Cả vào Nam thì ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc bị suy yếu dần.

+ Giữa Tây – Đông: Điều này được thể hiện rõ nhất ở dãy Trường Sơn. Từ Đà Nẵng đến Ninh Thuận, bị ảnh hưởng của phơn Tây Nam nên khí hậu giữa Tây – Đông có sự khác biệt. Từ Ninh Thuận trở vào mùa mưa phù hợp với gió mùa Tây Nam nên mưa khắp lãnh thổ.

+ Giữa miền núi cao nguyên và đồng bằng: Đó chính là sự phân hoá theo đai cao từ 800 – 900m trở lên xuất hiện đai á nhiệt đới trên núi.

Về chế độ mưa

Phía Bắc: vẫn thể hiện mùa mưa lệch pha vào thu đông từ tháng 9 đến tháng 12, ở Quảng Nam – Đà Nẵng, Quảng Ngãi vẫn còn ảnh hưởng của mưa phùn do gió mùa Đông Bắc.

Phía Nam: ảnh hưởng mạnh của gió mùa Tây nam và hội tụ nhiệt đới, nên có một mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, có hai cực đại và hai cực tiểu rõ ràng.

Đặc điểm thuỷ văn

Miền có một số hệ thống sông lớn với những đặc điểm khác biệt, cụ thể:

+ Các sông Duyên hải: Rất ngắn và dốc, tốc độ di chuyển lớn, lũ nhanh rút nhanh, hạn chế sự phát triển của đồng bằng. Mùa lũ từ tháng 9 – 12 và cực đại vào tháng 11. Mùa cạn từ tháng 3 – 8 và cực tiểu là tháng 7 – 8. Điển hình như sông Thu Bồn, Trà Khúc…

+ Các sông Tây Nguyên: Bắt nguồn từ miền núi cao, chảy qua các bề mặt cao nguyên có độ cao khác nhau, nên sông đoạn già xen đoạn trẻ. Thuỷ chế phụ thuộc vào nguồn cung cấp nước là nước mưa. Điển hình là các phụ lưu của sông Đồng Nai, Xê Xan.

+ Các sông Đồng bằng Nam Bộ: Là đoạn hạ lưu của 1 con sông lớn, dài, chảy qua nhiều miền khí hậu khác nhau. Tuy nhiên ở hạ lưu vẫn thể hiện rõ chế độ nước phân hoá theo mùa: mùa lũ từ tháng 5 – 10 và max vào tháng 9, mùa cạn từ tháng 11 – 4 và đạt cực tiểu vào tháng 4.

Hi vọng với bài phân tích đặc điểm tự nhiên miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ khá ngắn gọn, dễ nhớ về các yếu tố tự nhiên sẽ giúp bạn lĩnh hội kiến thức dễ dàng hơn.